Ορμονοθεραπεία και επιθυμία εγκυμοσύνης: Τι δείχνουν τελικά οι μελέτες;

Για πολλές νεαρές γυναίκες που έχουν αντιμετωπίσει καρκίνο μαστού, μία από τις πιο δύσκολες σκέψεις δεν αφορά μόνο τη θεραπεία, αλλά και το αν θα μπορέσουν να αποκτήσουν παιδί στο μέλλον. Η ορμονοθεραπεία διαρκεί συνήθως χρόνια, και για πολύ καιρό η σύσταση ήταν απλή αλλά σκληρή: «περιμένετε». Ʃήμερα, χάρη σε μία πολύ σημαντική μελέτη, η εικόνα έχει αλλάξει ριζικά.

Το ερώτημα που δεν είχε απάντηση

Η ορμονοθεραπεία (ταμοξιφαίνη, ή αναστολέας αρωματάσης με καταστολή ωοθηκικής λειτουργίας) είναι εξαιρετικά αποτελεσματική στο να μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής στον ορμονοευαίσθητο καρκίνο μαστού. Το πρόβλημα είναι ότι αυτά τα φάρμακα δεν είναι συμβατά με την εγκυμοσύνη — τόσο γιατί μπορεί να βλάψουν το έμβρυο, όσο και γιατί η ίδια η εγκυμοσύνη προϋποθέτει φυσιολογική ωοθηκική λειτουργία, κάτι που η θεραπεία καταστέλλει.

Μέχρι πρόσφατα, δεν υπήρχαν αξιόπιστα επιστημονικά δεδομένα που να απαντούν στο ερώτημα: «Αν διακόψω προσωρινά τη θεραπεία μου για να μείνω έγκυος, αυξάνεται ο κίνδυνος να επανεμφανιστεί ο καρκίνος;» Οι γιατροί βασίζονταν κυρίως σε υποθέσεις και προσωπική κρίση.

Η μελέτη POSITIVE

Η μελέτη POSITIVE σχεδιάστηκε ακριβώς για να δώσει μια τεκμηριωμένη απάντηση. Ʃε αυτήν συμμετείχαν 518 γυναίκες, ηλικίας έως 42 ετών, με πρώιμο ορμονοευαίσθητο καρκίνο μαστού, οι οποίες είχαν ήδη λάβει ορμονοθεραπεία για 18 έως 30 μήνες και επιθυμούσαν εγκυμοσύνη. Ʃτις γυναίκες αυτές επιτράπηκε να διακόψουν προσωρινά τη θεραπεία τους — για έως 2 χρόνια — προκειμένου να προσπαθήσουν να μείνουν έγκυες, με σχέδιο να επανέλθουν στη θεραπεία τους μετά.

Τι έδειξαν τα αποτελέσματα

Τα πρώτα αποτελέσματα της μελέτης (με παρακολούθηση περίπου 3,5 ετών) ήταν καθησυχαστικά: η προσωρινή διακοπή της θεραπείας δεν αύξησε τον κίνδυνο υποτροπής του καρκίνου, σε σύγκριση με ό,τι θα περίμενε κανείς από ιστορικά

δεδομένα γυναικών που δεν διέκοψαν τη θεραπεία τους.

Το σημαντικότερο όμως είναι ότι τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώθηκαν και σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου. Η πιο πρόσφατη ενημέρωση της μελέτης, με επιπλέον 2,5 χρόνια παρακολούθησης, έδειξε ξανά ότι η προσωρινή διακοπή της ορμονοθεραπείας για εγκυμοσύνη —συμπεριλαμβανομένης και της χρήσης μεθόδων διατήρησης γονιμότητας, όπως η κατάψυξη ωαρίων— δεν αυξάνει τον κίνδυνο επανεμφάνισης του καρκίνου μαστού.

Επιπλέον, η ίδια ανάλυση έδειξε ότι το ιστορικό διέγερσης ωοθηκών ή κατάψυξης εμβρύων/ωαρίων πριν ή κατά τη διάρκεια της προσπάθειας για εγκυμοσύνη δεν συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο για τον καρκίνο — μια επιπλέον διαβεβαίωση για γυναίκες που έχουν κάνει διατήρηση γονιμότητας.

Και το κομμάτι της γονιμότητας;

Η πλειονότητα των γυναικών που συμμετείχαν στη μελέτη κατάφεραν τελικά να μείνουν έγκυες, με σημαντικό ποσοστό να αποκτά τουλάχιστον ένα ζωντανό τέκνο. Επίσης, η μεγάλη πλειονότητα των γυναικών επέστρεψε κανονικά στην ορμονοθεραπεία μετά την περίοδο διακοπής, ολοκληρώνοντας το προγραμματισμένο θεραπευτικό τους σχήμα.

Τι σημαίνει αυτό για σένα

Αν βρίσκεσαι σε ορμονοθεραπεία και σκέφτεσαι την πιθανότητα εγκυμοσύνης στο μέλλον, τα δεδομένα αυτά είναι πραγματικά ενθαρρυντικά: δείχνουν ότι η επιθυμία σου για οικογένεια δεν χρειάζεται να είναι ασύμβατη με την ασφαλή αντιμετώπιση του καρκίνου σου. Ωστόσο, κάθε περίπτωση είναι διαφορετική — ο χρόνος διακοπής, η κατάλληλη στιγμή, και η ανάγκη για μεθόδους διατήρησης γονιμότητας πρέπει να συζητηθούν εξατομικευμένα με τον θεράποντα ιατρό σου και, ιδανικά, με ειδικό αναπαραγωγικής ιατρικής, όσο το δυνατόν νωρίτερα στην πορεία της θεραπείας σου.

Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή. Η απόφαση για διακοπή ορμονοθεραπείας πρέπει να λαμβάνεται πάντα σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό σου.